Kolorowy pasek
Godło, Herb, Logo
Logo Biuletyn Informacji Publicznej

Biuletyn Informacji Publicznej
Starostwo Powiatowe w Mogilnie

Kolorowy pasek

XLI/09 z dn.10.11.2009r.

Protokół Nr XLI/09
z uroczystej sesji Rady Powiatu w Mogilnie i Rady Miejskiej w Mogilnie
odbytej 10 listopada 2009 r.
w Sali Mogileńskiego Domu Kultury w Mogilnie ul. Rynek 10
w godzinach od 12.00 do 13.40

W sesji udział wzięło: Radnych Rady Powiatu 15, co wobec ustawowego składu Rady wynoszącego 17 radnych stanowi kworum pozwalające na podejmowanie prawomocnych uchwał i decyzji., Radnych Rady Miasta 18 stanowi kworum pozwalające na podejmowanie prawomocnych uchwał i decyzji.
Posiedzenie otworzył i mu przewodniczył, Przewodniczący Rady Powiatu Wiesław Gałązka, który powitał obecnych na sesji.

Obrady poprzedził występ chóru Cantata z Trzemeszna

Radni oraz zebrani goście odśpiewali hymn państwowy.

Radni obecni na sesji wg. listy obecności (lista obecności stanowi załącznik do protokołu).
Zaproszeni goście obecni na sesji wg. listy obecności (lista obecności stanowi załącznik do protokołu).
Protokół spisała Anita Barczak.

ad.4

Przewodniczący Rady Powiatu Wiesław Gałązka odczytał proponowany wspólny porządek obrad:

1. Otwarcie sesji.
2. Odśpiewanie hymnu państwowego.
3. Stwierdzenie prawomocności,
4. Przyjęcie porządku obrad
5. Przedstawienie sylwetki ks. Piotra Wawrzyniaka i jego związków z Mogilnem - referat okolicznościowy Andrzeja Jakubowskiego, przedstawiciela Muzeum Ziemi Mogileńskiej z siedzibą w Chabsku.
6. Przyjęcie oświadczenia w sprawie obchodów 100. rocznicy śmierci ks. P. Wawrzyniaka.
7. Wystąpienie starosty i burmistrza.
8. Wystąpienia gości.
9. Odśpiewanie roty.
10. Zakończenie.

oraz zwrócił się z pytaniem, czy ktoś spośród Radnych chciałby wystąpić z wnioskiem o dokonanie zmian w porządku obrad?

W związku z powyższym i brakiem uwag Przewodniczący Rady Powiatu Wiesław Gałązka poddał proponowany porządek obrad pod głosowanie.
Rada Powiatu jednogłośnie zatwierdziła proponowany porządek obrad.

W związku z powyższym i brakiem uwag Przewodnicząca Rady Miejskiej Elżbieta Sarnowska poddała proponowany porządek obrad pod głosowanie.
Rada Miejska jednogłośnie zatwierdziła proponowany porządek obrad.

ad.5

Andrzeja Jakubowski przedstawiciel Muzeum Ziemi Mogileńskiej z siedzibą w Chabsku przedstawił referat okolicznościowy przedstawiający sylwetkę ks. Piotra Wawrzyniaka i jego związków z Mogilnem. Czasy, w których przyszło żyć Księdzu Wawrzyniakowi to trudne czasy dla społeczeństwa wielkopolski to II poł. XIX w., czas zjednoczenia militarnego Niemiec, dokonywanego przez Prusy-zaborców Polski. Po zjednoczeniu Niemiec po 1871r. wzmożona została niemiecka aktywność wobec działalności Polskiej. To czas, kiedy ustawodawstwo Pruskie staje się ustawodawstwem antypolskim, czas, kiedy usuwano język polski ze szkół, czas kiedy nakazano opuścić teren państwa Pruskiego – tzw. rugi Pruskie, to czas wzmożonej działalności komisji kolonizacyjnej, aby zmniejszyć polski stan posiadania, ustawy zmuszały do sprzedania ziem komisji. W takich czasach przyszło żyć Ks. P.Wawrzyniakowi. W 1894r. powstała nawet organizacja antypolska Towarzystwo dla Popierania Niemszczyzny, która zwalczała przejawy polskości. Następnie przedstawił życiorys zgodnie z zał. Nr 1 do protokołu.

ad.6

Przewodnicząca Rady Miejskiej Elżbieta Sarnowska odczytała proponowane wspólne oświadczenie w sprawie obchodów 100. rocznicy śmierci ks. P. Wawrzyniaka.

W związku z powyższym i brakiem uwag Przewodniczący Rady Powiatu Wiesław Gałązka poddał proponowane oświadczenie pod głosowanie.
Rada Powiatu jednogłośnie przyjęła oświadczenie.

W związku z powyższym i brakiem uwag Przewodnicząca Rady Miejskiej Elżbieta Sarnowska poddała proponowany oświadczenie  pod głosowanie.
Rada Miejska jednogłośnie przyjęła oświadczenie.

ad.7

Starosta Mogileński Tomasz Barczak odczytał tekst wystąpienia zgodnie z zał. Nr 2 do protokołu.

Wiceburmistrz Mogilna Jarosław Ciesielski odczytał następujący tekst wystąpienia. Przyjęcie oświadczenia stanowi inaugurację roku Wawrzyniakowskiego, którego zwieńczeniem będą przyszłoroczne uroczystości. Mamy ogromne szczęści, my mieszkańcy ziemi mogileńskiej, że w naszej małej ojczyźnie żył i działał człowiek niezwykły ks. P.Wawrzyniak duchowny a zarazem działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy. Postać wybitna, która na trwałe zapisała się na kartach historii nie tylko ziemi mogileńskiej. Po przybyciu do Mogilna w 1898r. rozpoczął prace na rzecz lokalnej społeczności. W trudnych czasach zaborów pełnił ważną dla Polski w tym dla Mogilna rolę propagatora i krzewiciela kultury. Dbał o czystość języka i propagował czytelnictwo. Współczesnym imponował. Imponował pracowitością wszechstronną wiedzą. Posługa kapłańska była jego życiem, natomiast największa pasją była spółdzielczość, bankowość, finanse. Nie stronił również od polityki. Jako Polak czuł się odpowiedzialny za losy ojczyzny toteż spotkania na plebani farnej znane jako „niedziele” w Mogilnie zasłynęły w całej Polsce. To tu wybitni działacze analizowali sytuację polityczną, sprawy społeczno – oświatowe. Z jego śmiercią ubył społeczeństwu Polskiemu mąż, którego nazwisko na zawsze będzie związane z historią odrodzenia Narodu Polskiego. Duch jego nie tylko w dziedzinie ruchu spółdzielczego pozostawił po sobie ślady niezatarte, lecz także we wszystkich organizacjach polskich. Wielkość tego Męża i wielkość jego dzieł uznali, tak o postaci KS.P.Wawrzyniaka tuż po jego śmierci pisał organ spółdzielni niemieckich. Te słowa sformułowane w imieniu ludzi nieprzychylnych jego działalności dobitnie świadczą o znaczeniu i randze jego dzieła. Dzięki niestrudzonej i konsekwentnej pracy połączonej we wspólnym działaniu Ks. P. Wawrzyniak pozostawił po sobie wielki dorobek dla przyszłych pokoleń obejmujących nie tylko sferę materialną, ale także duchową i kulturową. Dorobek ten jest nadal jednak nie zbyt powszechnie znany. Nie tak przynajmniej jak na to zasługuje. Taki stan rzeczy jest w dużej mierze wynikiem działań władz w okresie po drugiej wojnie światowej gdzie przez kilkadziesiąt lat gloryfikowanie niezwykłej działalności Polskiego Księdza nie mieściło się w kanonach uprawianej wówczas polityki. Tym większa rola nas wszystkich tu i teraz w małej ojczyźnie Ks.P.Wawrzyniaka nasza pamięć utrwali jego dzieło.

Przewodniczący Rady Powiatu Wiesław Gałązka oddał głos płk. Krzysztofowi Broniewiczowi.

płk. Krzysztof Broniewicz poinformował, że Minister Obrony Narodowej swoją decyzją z 21 października 2009r. w uznaniu  zasług w dziedzinie rozwoju i umacniania obronności Rzeczpospolitej Polskiej wyróżnił i odznaczył medalami Zasługi dla Obronności Kraju: srebrnym medalem Pana Barczaka Tomasza oraz brązowym Pana Hieronima Banaszkiewicza.
płk. Krzysztof Broniewicz  uroczyście wręczył w/w medale.

Następnie głos zabrał Wicewojewoda Kujawsko –Pomorski Dariusz Kurzawa poinformował, że ma zaszczyt udekorować mieszkańca tej ziemi i wielkiego nauczyciela, pedagoga zasłużonego także dla całego Powiatu Mogileńskiego prof. Tomasza Kardasia, który postanowieniem z 2007 został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Wicewojewoda Kujawsko –Pomorski Dariusz Kurzawa uroczyście wręczył  w/w medal.

Przewodniczący Rady Powiatu Wiesław Gałązka przypomniał, że ukonstytuował się Komitet Obchodów Roku Wawrzyniakowskiego, który działa pod przewodnictwem Pana Starosty Mogileńskiego Tomasz Barczaka i Burmistrza Mogilna Leszka Duszyńskiego. W imieniu komitetu głos zabrała Maria Chmielewska, pełniąca obowiązki Dyrektora Biblioteki Powiatowej i Dyrektora Biblioteki Miejskiej.

Maria Chmielewska Dyrektor Biblioteki przedstawiła ramowy program obchodów roku Wawrzyniakowskiego zgodnie z załącznikiem nr.3 do protokołu.

ad.8

Ksiądz dr. Andrzej Panasiuk wyraził wdzięczność za możliwość uczestniczenia w historii miasta i Polski, gdy jest się świadkiem takiego głosowania i takiego przyjęcia oświadczenia, którego skutki będą trwały cały rok. Z tego oświadczenia wyjął jedno słowo – kapłan – za które podziękował redagującym tekst, ono padło tylko raz. Każdy mówi wg. swojej wiedzy, płaszczyzny zainteresowań. Wykład Pana A. Jakubowskiego był bardzo wyczerpujący, za który również podziękował. Gdyby tutaj zabierali głos ekonomiści umieliby pokazać umiejętności Księdza Wawrzyniaka jako bankowca. To Ksiądz, który spowiadał, uczył religii, martwił się jak przekazać ludziom ewangelię, który był przede wszystkim proboszczem, był kapłanem. Pozwólcie na publiczną spowiedź. Kapłan spośród ludu wzięty i dla ludu postawiony, więc popatrzmy na kapłana jako człowieka z wszystkimi jego słabościami. Choć bohater, też miał takie ludzkie strony. My jesteśmy tu razem, są kapłani pośród ludzi i też są ludźmi i przychodzę tu z swoimi wadami, temperamentem, nieudolnościami o których też się dyskutuje na Radzie i potem podaje się do prasy, informacji. Biorę na siebie całż nieudolność względem cmentarza mogileńskiego jako zarządca. Podziękował Radosławowi Trepiśnkiemu, bo nie bez konfliktów, ale doszliśmy do współpracy, za którą Ksiądz był bardzo wdzięczny. Poprosił, aby szukać właśnie takich rozwiązań a nie tylko krytykowanie na odległość i przez prasę. Wielu z nas Kapłanów w tym Mieście zostało tak potraktowanych. Poprosił o to jako człowiek, który jest słaby i świadomy swoich wad. To by Powiedział Ks. Wawrzyniak, on naprzeciw siebie miała władze pruskie a my jesteśmy Polakami. Kapłan nie może przestać być kapłanem w głoszeniu ewangelii i dlatego nigdy nie będziemy królami, starostami, burmistrzami ani radnymi, ale nie możemy zrzec się misji prorockiej kapłanów, będziemy oceniać także działania Radnych i będziemy je nazywać w świetle ewangelii. Poprosił o stworzenie płaszczyzny dialogu. Ksiądz przemawiał już do radnych w rożnych kadencjach i pisał listy. Są rzeczy, które będą nas niepokoić, nie konfliktujcie kapłanów -prosił. Nie mówcie, że nie zrobiono ołtarza, bo zrobiono bruk, nie konfliktujcie kapłanów, musimy znaleźć inne rozwiązania. Doceniamy wszystko dobre, co się tu dzieje, ale to co Benedykt XVI nazwał dyktaturą relatywizmu już od dawna wchodzi do Mogilna. Jest także w podziale pieniędzy na kulturę w tym mieście, gdzie raz można składać wiązanki Wawrzyniakowi a później zaprzeczać wszystkiemu w innych decyzjach. Będziemy się nadal o to niepokoić i będziemy tutaj kapłanami, którzy mogą się narażać jak się narażał Wawrzyniak, ale będziemy to mówić tak jak nam dyktuje nasze sumienie. Tak Ksiądz zrozumiał rok Wawrzyniakowski, jeśli tutaj bohaterem jest Ksiądz to o tym też trzeba pamiętać i nie można z niego zrobić tylko bankowca, działacza, spółdzielcy. Dzisiaj jako Ksiądz chciał tutaj to przypomnieć. Jeśli ktoś odczuł to inaczej to przeprasza i wrócił do tego, co pierwsze – podziękował za to, że otwarto horyzont – Rok Księdza Piotra Wawrzyniaka.

Przewodnicząca Rady Miejskiej Elżbieta Sarnowska stwierdziła, że słowa Księdza dały wiele do przemyślenia. Szczególnie podziękowała za słowa uznania, które padły w kierunku Radnego Trepińskiego. To tu jest właściwe miejsce, aby podziękować. Również w imieniu Radnych podziękowała Radnemu Trepińskiemu. Jako Przewodnicząca będzie rozważała słowa Księdza. W oświadczeniu sześciokrotnie padły słowa Ksiądz a Kapłan dwukrotnie. Jesteśmy dalecy od dyktatury relatywizmu, chcielibyśmy być dalecy a współpraca myślę, że układa się na tyle sympatycznie, że od kilku lat odbywają się wspólne procesje na wszystkich świętach, wszyscy razem a więc też możemy pewne rzeczy zrozumieć, my też się uczymy.

Przewodniczący Rady Powiatu w Mogilnie Wiesław Gałązka z wielką uwaga wysłuchał przemówienia Księdza Dziekana. Cieszył się, że są emocje, bo bez emocji nie ma pozytywnych daleko idących rozwiązań. Pozytywna emocja musi być taka, która buduje, łączy. Entuzjazm, który często widać w działaniach naszych mogileńskich kapłanów świadczy o tym. Wszyscy, którzy ten entuzjazm pokazujemy, musimy zaprezentowane problemy, które stoją przed nami, dobrze jeśli w Roku Wawrzyniakowym zostaną po części choćby rozwiązane i jeśli będzie inicjatywa to wierzył gorąco, że tak się stanie.

Marianna Radzienda Wiceprzewodnicząca Regionalnego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych z wielką przyjemnością przyjęła zaproszenie na uroczystą sesję Rady Powiatu i Miejskiej w Mogilnie zwołanej w związku z przypadającą na dzień 9 listopada br. 100-letnią rocznica śmierci najwybitniejszego obywatela Mogilna KS. Szambelana Papieskiego Prałata Piotra Wawrzyniaka. Regionalny Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w Bydgoszczy z siedzibą w Inowrocławiu, który reprezentuje stoi na stanowisku, że postać Ks.P.Wawrzyniaka należy na nowo ukazać społeczeństwu i to nie tylko ziemi mogileńskiej, ale całemu krajowi. Przyczyn ku temu jest wiele. Ułomna pamięć ludzka zagmatwana doświadczeniami historycznymi ubiegłego wieku spowodowała, że sylwetka nestora Polskiej Bankowości ludowej, spółdzielczości szeroko rozumianej ze szczególnym uwzględnieniem spółdzielczości wiejskiej a także działalności kółkowej ulega zapomnieniu. Życiorys księdza został przedstawiony przez przedmówców. Przypomniała jednak krótki zarys działalności jako organizatora kółek rolniczych w Wielkopolsce. Pracę na niwie kółek rolniczych Ksiądz podjął 18 kwietnia 1875r. ratując kółko rolnicze w Śremie, któremu patronował i pełnił funkcję prezesa od roku 1878 przez 20 lat. Niezaprzeczalną jego zasługa było zwrócenie uwagi na wzajemne powiązania rolnictwa z rzemiosłem na ich współzależność starał się rozszerzać horyzonty myślowe ówczesnych rolników poprzez wskazanie im nowych kierunków produkcji, nowych technologii upraw i zbiorów. 30 Kwietnia 1898r. rozpoczął działalność na terenie Mogilna obejmując probostwo w parafii farnej pw. św. Jakuba. Zasłynął tu przede wszystkim jako wielki budowniczy oraz działacz społeczno-polityczny obdarzono go funkcja prezesa Rady Nadzorczej Banku Ludowego, który pod jego rządami błyskawicznie rozwijał się a także uzyskał nową lokalizację w pobudowanym specjalnie na ten cel w stylu neogotyckim budynku położonym nad Jeziorem Mogileńskim. W roku 1900 założył w Mogilnie pierwszą na terenie Wielkopolski i Kujaw Spółdzielnię Rolnik, która w zamysłach Ks. Piotra Wawrzyniaka miała rywalizować z kupiectwem niemieckim. Dotychczas obsługującym wieś i rolnictwo. Jego dziełem była również założona już po śmierci pomysłodawcy Spółka Parcelacyjna, której działanie miało na celu przeciwstawianie się pruskiej Komisji Kolonizacyjnej wykupującej na tych terenach gospodarstwa Polaków. Utworzone prze niego organizacje spółdzielcze silne i niezależne gospodarczo stały się instytucjami samoobrony narodowej w walce z antypolską polityką Prus. Wykształcił wielu działaczy społecznych, którzy kontynuowali jego dzieło w walce ekonomicznej z zaborcą. Razem z późniejszym Ks. Biskupem A.Laubitzem i J.Cieślewiczem Prezesem Banku Ludowego w Strzelnie współtworzył Inowrocławsko – Strzeleńskie Towarzystwo Rolnicze. Patronował kółkom włościańskim i ziemiańskim na ziemi mogileńskiej, był człowiekiem czynu i akcji i to na każdej niwie swej działalności. Cieszył się ogromnym szacunkiem i uznaniem społeczeństwa. Wniósł wiele nowych inicjatyw do pracy społecznej do rozwoju kultury i oświaty wśród ludności małych miasteczek i wsi. Jego osobowość po 1945r jako postać Prałata uległa systemowemu zapomnieniu. Naszym zdaniem należy przywrócić pamięć o jego osobie. Bardzo dobrze się stało, że w tym celu zwołano sesję uroczysta. Ksiądz to postać typowo pozytywistyczna, bohater pracy organicznej, pracy u podstaw, jest też naszym bohaterem i patronem. Istniejące obecnie kółka rolnicze i wszystkie organizacje z nimi związane są przecież dalszym ciągiem zakładanych przy jego udziale kółek włościańskich i ziemiańskich. Na kanwie działalności spółdzielczej KS.P.Wawrzyniaka wyrosły spółdzielnie kółek rolniczych, usług rolniczych. Jesteśmy na sesji by udokumentować swoją obecnością, że kółka rolnicze żyją, działają, pracują na różnych terenach w całym kraju. Organizują wieś i społeczeństwo, zmienił się charakter działalności kółek z gospodarczo – ekonomicznej walki z zaborcami na oświatowo- gospodarczy rozwój wsi i kultury szeroko pojętej, na podtrzymaniu tradycji, folkloru, obyczajów lokalnych społeczności. Zaznaczyła, że organizacja regionalna będzie chętnie współpracowała z każdym, komu leży na sercu pamięć o dokonanych przez naszych poprzedników jak i przyszłość naszych następców. Ksiądz stąpając po tej ziemi odcisnął swój ślad, godny naśladowania przez następne pokolenia. Naszym zadaniem jest sprawić by tak się stało.

Przewodnicząca Rady Miejskiej w Strzelnie Dorota Repulak stwierdziła, że debata potwierdziła wielkość dzieł Ks.P.Wawrzyniaka i niezłomnej postawy związanej nierozerwalnie z historią odrodzenia naszej ojczyzny. Trwałe ślady, jakie pozostawił Ksiądz w różnych dziedzinach oraz organizacjach zasługuje na szczególną uwagę uznanie i pamięć, czego władze samorządowe dały wyraz przygotowując to podniosłe i uroczyste spotkanie. Wiązanka biało – czerwonych kwiatów złożonych pod pomnikiem tej niezwykłej postaci jest wyrazem wdzięcznej pamięci i naszej lokalnej społeczności.

Henryk Furtak Prezes PSL przypomniał okres ostatniego 10-lecia. Ksiądz Wawrzyniak został szczególnie u nas zauważony. Do działania zmobilizował Prezesa Ksiądz Lewandowski, który objął probostwo w farze mogileńskiej. W 1995r. ufundowaliśmy tablice informującą turystów o osobie KS.P.Wawrzyniaka. Ksiądz Lewandowski również zainspirował Prezesa do pomyślenia o pomniku. Odbyły się dyskusje i przyłączył się do akcji. Odwiedził kolegę Majcherkiewicza – Wiceburmistrza, mówiąc o tej inicjatywie a który nie wierzył w taką możliwość. W ciągu ośmiu miesięcy razem i przy dobrej pracy kilku osób powstał pomnik, który jako pierwszy w Polsce jest poświęcony życiu i działalności Księdza. To osobista duma i wkład w dorobek Mogilna, jako przybysza i innych Polskich ziem. Nie kierował się polityką, ale w dowód wdzięczności za to, co zrobił dla Polski dla wsi dla nas jako PSL zobowiązuje i mnie jako Prezesa. Chcemy w oparciu o zgromadzone dokumenty wydać folder chroniący przed zapomnieniem tych, którzy przyczynili się do budowy pomnika. Kolejna inicjatywa to wybicie medalu z okazji 100-rozcnicy śmierci. Pierwowzór pomnika, który był wykonany przez mgr Jakubika znajduje się w naszym gimnazjum, co kosztowało ok. 5tys.zł. współfinansowane w 50% przez szkołę (komitet rodzicielski). Chciałby też wyjść z inicjatywą dotycząca istniejącego już funduszu stypendialnego przy Radzie Miejskiej wspomagającego młodzież, aby go nazwać im. Ks.P.Wawrzyniaka, może przez to by się rozszerzyła wiedza o nim a nasi sponsorzy, którym się dobrze powodzi wpłaciliby na fundusz, aby więcej młodzieży mogłoby skorzystać. Szczególnie też trafiły do Prezesa słowa Proboszcza Panasiuka o szerokim dialogu w Mogilnie między wszystkimi ludźmi, ugrupowaniami, aby sylwetka KS.P.Wawrzyniaka nas łączyła a nie dzieliła.

Przewodniczący Rady Miejskiej Elżbieta Sarnowska podziękowała za propozycje inicjatyw. Jednocześnie poinformowała, że Komitet już opracowuje medal w ilości 300, ale każda propozycja jest cenna.

Bożen Kłossok Dyrektor BS o/ w Mogilnie podziękowała za zaproszenie na tak uroczystą sesję. Tak jak kiedyś Ks.P.Wawrzyniak wałczył z Niemcami, walczył o Polskość tak nam przyszło walczyć Bankom Spółdzielczym, które nie zapominają o korzeniach, historii z konkurencją banków komercyjnych. Na każdym kroku można spotkać udział kapitału zagranicznego a my jesteśmy jednym z banków z kapitałem wyłącznie Polskim. Należy podkreślić, że na każdym kroku wracamy do tradycji, założyciela Polskich Banków, które w swojej historii przybierały różne nazwy. Przedmówcy wiele powiedzieli o Ks.P.Wawrzyniaku, że był to kapłan, społecznik. Dyrektor ceni jego postać za to, ze był bankowcem i finansista. Życzyła owocnej pracy.


ad.9
Przewodniczący rady Miejskiej Elżbieta Sarnowska poprosiła wszystkich o powstanie a następnie wszyscy zgromadzeni odśpiewali rotę.


ad.10
Na tym porządek sesji wyczerpano. Przewodniczący Rady Powiatu Wiesław Gałązka podziękował wszystkim za przybycie i zakończył obrady sesji Rady Powiatu o godz.13.40

Przewodniczący Rady Powiatu

Wiesław Gałązka

 

Metadane

Źródło informacji:Anita Barczak
Data utworzenia:(brak danych)
Wprowadził do systemu:Anita Barczak
Data wprowadzenia:2010-04-28 07:44:06
Opublikował:Anita Barczak
Data publikacji:2010-04-28 07:52:10
Ostatnia zmiana:2010-04-28 07:53:01
Ilość wyświetleń:454

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

Zamknij